Kto odnajdzie się w klasie kostiumografii? Każdy, kto lubi tworzyć, wymyślać, opowiadać historie kolorem i fakturą, interesuje się modą, filmem lub teatrem, cieszy go szkicowanie, kolaż lub praca rękami, ma czujność na detale, lubi obserwować ludzi i wyobrażać sobie ich życie. Pomocne są także cierpliwość i konsekwencja, wyobraźnia przestrzenna, empatia wobec bohatera, ciekawość kulturowa, wrażliwość na tradycje i symbole, zmysł organizacyjny i gotowość do pracy w zespole, a dla chętnych – ekologiczne myślenie i upcycling. Ale żadna z tych cech nie jest wymogiem. Nie trzeba umieć szyć ani rysować – uczymy od zera, w swoim tempie i z życzliwym feedbackiem. W pięcioosobowych grupach każdy dostaje tyle wsparcia, ile potrzebuje. Miejsce znajdą tu i introwertycy, którzy lubią skupiać się na detalach, i ekstrawertycy, którzy świetnie czują plan zdjęciowy; dzieci, młodzież i dorośli o różnych stylach uczenia się i doświadczeniach.
Organizacja zajęć dostosowana jest do realiów w danym powiecie. Część klas będzie działać stacjonarnie, a część online – decyzja zależy od liczby chętnych i lokalnych możliwości. Docelowo chcemy, by w każdym powiecie powstała pracownia stacjonarna, jednak od początku oba tryby zapewniają te same możliwości nauki i osiągania celów programu. Stacjonarnie możemy zrobić więcej wspólnie na miejscu: korzystamy z maszyn do szycia, farb do tkanin, materiałów do postarzania i przeprowadzamy przymiarki z aktorami przy jednym stole. W trybie online realizujemy równoważne kroki metodami domowymi: pracujemy na własnej garderobie i prostych tkaninach, projektujemy cyfrowo moodboardy i rysunki w darmowych aplikacjach, szyjemy ręcznie lub na domowej maszynie, a badanie koloru i faktury realizujemy bezpiecznymi barwnikami kuchennymi. W obu formach obowiązują 5 osobowe grupy, ta sama liczba godzin, jednoznaczne kryteria oceny i ten sam standard produktu po każdych zajęciach – fizycznego lub cyfrowego. Informację o formie pracy w danym powiecie publikujemy przy rekrutacji, tak aby każdy wiedział, jak będzie wyglądał rok.
Rok dzielimy na wyraźne etapy tematyczne, które spaja kalendarz działań filmowych. Od września do listopada klasa kostiumografii pracuje nad kampanią 1,5% podatku – przygotowujemy garderobę do spotów, projektujemy spójny look szkoły YouTuberów, a w tle toczy się konkurs między powiatami o największą zebraną kwotę. W grudniu tworzymy stylizacje i kostiumowe akcenty do nagrania życzeń świątecznych i noworocznych. Od stycznia do marca ubieramy dokument „Zima w moim powiecie”: uczniowie planują warstwowanie, testują materiały w niskich temperaturach i dbają o wygodę w ruchu oraz ciągłość strojów między ujęciami. Od kwietnia do czerwca pracujemy nad formami wiosennymi – pokazujemy, jak wszystko budzi się do życia; to czas lekkich palet, świeżych tekstur i większej odwagi w projektowaniu. Po drodze wplatamy święta i wydarzenia, które inspirują mini projekty na każdej lekcji: Dzień Chłopaka, Dzień Nauczyciela, Halloween, Wszystkich Świętych, 11 listopada, Black Friday, Andrzejki, Mikołajki, Wigilię, ferie zimowe, Walentynki, Tłusty Czwartek, Dzień Kobiet, pierwszy dzień wiosny, Wielkanoc, Majówkę, Dzień Mamy, Dzień Dziecka i Noc Kupały. Dzięki temu każdy tydzień kończy się realnym, radosnym efektem pracy – kostiumem, detalem lub stylizacją z myślą o konkretnym planie zdjęciowym czy krótkiej formie wideo.
Kostium w filmie to coś więcej niż strój – to język, którym opowiada się historię. W naszej klasie kostiumografii dzieci, młodzież i dorośli uczą się tego języka, łącząc wyobraźnię z rzemiosłem. W ciągu 35 dwugodzinnych warsztatów, odbywających się raz w tygodniu w kameralnych, pięcioosobowych grupach, każdy uczestnik przechodzi przez pełen proces pracy kostiumografa: od czytania scenariusza i budowania charakteru postaci przez dobór koloru, tkanin i kroju, po konstrukcję, szycie, personalizację i opiekę nad garderobą na planie. Każde zajęcia mają formę warsztatu: krótka, przystępna teoria przechodzi w działanie praktyczne, a na koniec każdy wychodzi z własnym „produktem” – od rysunku i moodboardu, przez detal i akcesorium, aż po gotowy element kostiumu. Przez cały rok zespół równolegle rozwija duży, wspólny projekt – film na zakończenie roku szkolnego – oraz mniejsze realizacje sezonowe i świąteczne, które dają dużo frajdy i uczą pracy pod realne potrzeby produkcji.
Program to nie tylko nauka szycia czy rysunku. Uczestnicy poznają psychologię koloru i rolę sylwetki, uczą się czytać scenariusz tak, by wyciągnąć z niego wymagania dla kostiumów, ćwiczą pobieranie miar z poszanowaniem różnorodności ciał i komfortu aktora, odkrywają materiałoznawstwo w wersji filmowej (co dobrze wygląda w kamerze, jak zachowuje się tkanina w ruchu i świetle), a także bezpieczne techniki postarzenia czy farbowania. Rozwijamy umiejętności organizacyjne: prosty budżet, plan zakupów, pozyskiwanie z second handów i pracę z terminami, a na etapie zdjęć – ciągłość garderoby, pakowanie „set bag” i współpracę z resztą ekipy. Wszystko po to, aby na koniec powstały nie tylko piękne kostiumy, ale i solidne portfolio.
Poniższa tabela ukazuje skrócony program zajęć dla każdej grupy wiekowej:
| Grupa wiekowa | Czego się nauczą | Przykładowe produkty końcowe |
| 5–9 lat | Zabawa kolorem i fakturą, budowanie postaci przez proste formy, bezpieczne techniki, pierwsze rysunki i kolaże kostiumowe. | Maski, opaski, pelerynki, wianki, kolorowe apaszki i przypinki; stylizacje na Dzień Chłopaka, Mikołajki czy Noc Kupały; rysunek bohatera. |
| 10–13 lat | Podstawy szycia ręcznego i pierwsze kroki na maszynie, proste wykroje z szablonów, upcycling i moodboardy. | Worek na rekwizyty, fartuszek na Tłusty Czwartek, naszywki i personalizowane koszulki, element kostiumu na Halloween lub 11 listopada. |
| 14–17 lat | Pełniejsza praca warsztatowa: prosta konstrukcja i dopasowanie, podstawy postarzenia, karty kostiumu i ciągłości, planowanie budżetu. | Element kostiumu do filmu rocznego (np. koszula/spódnica), kapsuła stylizacji do kampanii 1,5%, set bag i dokumentacja garderoby do „Zimy w moim powiecie”. |
| 18–22 lata | Zaawansowana konstrukcja i wykończenia, nadruki i aplikacje, research historyczny, logistyka garderoby i praca w mini‑zespołach. | Kompletny kostium bohatera, mini księga stylu do spotu 1,5%, lookbook plenerowy na Majówkę, portfolio końcoworoczne. |
| 23–103 lata | Indywidualne ścieżki: rekonstrukcja, folklor, upcycling artystyczny; ergonomia i komfort aktora; mentoring młodszych; planowanie i organizacja. | Rozbudowany kostium do filmu rocznego, minikolekcja tematyczna, spójne portfolio i materiały do pracy na planie. |
Dbamy o bezpieczeństwo i dopasowanie do wieku. Najmłodsi pracują na miękkich materiałach, papierze, filcu i bezpiecznych klejach, starsi stopniowo wchodzą w szycie ręczne i maszynowe pod okiem prowadzącego, a młodzież i dorośli uczą się konstrukcji, dopasowania i logistyki planu. Kluczowy jest także szacunek dla tradycji, kultur i symboli – uczymy się, jak czerpać inspiracje odpowiedzialnie, bez uproszczeń. W trakcie roku uczestnicy korzystają zarówno z własnych pomysłów, jak i z gotowych scenariuszy przygotowanych przez lokalną klasę scenariuszową w powiecie lub województwie, co uczy pracy „na zlecenie” oraz komunikacji w zespole filmowym.
Całość programu jest pomyślana tak, aby klasy w powiecie działały jak prawdziwa, współpracująca ekipa filmowa. Scenariusze przygotowane przez klasę scenariuszową trafiają do klasy aktorskiej, która ćwiczy na nich sceny, i do klasy reżyserskiej, która planuje ujęcia. Aktorzy korzystają z kostiumów zaprojektowanych i uszytych przez klasę kostiumografii, a klasa scenograficzna tworzy przestrzeń na bazie tych samych tekstów. Współpraca działa w obie strony: do jednego scenariusza może powstać kilka różnych kostiumów czy scenografii, bo każdy twórca ma własną wizję. Dzięki temu w każdym powiecie, w którym działają wszystkie 12 klas, powstaje realny zespół filmowy pracujący jak w profesjonalnej kinematografii – mozaika talentów, z której korzystają wszyscy, aby tworzyć filmy, uczyć się od siebie i wspólnie opowiadać historie.
